Loopt je rentevaste periode dit jaar of volgend jaar af? Dan schrik je straks van je nieuwe maandlasten. De hypotheekrente staat in september 2026 op het hoogste punt van het jaar en bijna alle veertig actieve geldverstrekkers hebben hun tarieven de afgelopen weken meerdere keren verhoogd. Voor mensen die jaren geleden vastzaten op een rente van rond de 2 procent, is het verschil met de rente van nu niet mals.
Waarom de rente nu zo snel oploopt
De stijging komt niet uit het niets. De Europese Centrale Bank verhoogde in juni haar depositorente van 2 naar 2,25 procent, de eerste verhoging sinds vorig jaar zomer. De inflatie in de eurozone blijft boven de gewenste 2 procent, mede door hogere energieprijzen en verstoringen in de wereldhandel. Analisten houden er rekening mee dat de ECB dit jaar nog een keer bijstuurt. Dat werkt direct door in de kapitaalmarktrente, en daarmee in de tarieven die banken en hypotheekverstrekkers rekenen, vooral bij de langere rentevaste periodes.
Het resultaat: de gemiddelde rente voor tien jaar vast ligt inmiddels rond 4,3 procent. Ter vergelijking, in 2021 was dat nog gemiddeld 1,05 procent. Wie toen kocht of oversloot, staat nu voor een fors andere rekening zodra die periode afloopt.
Die stijging is ook al zichtbaar op de rest van de hypotheekmarkt. Starters kiezen inmiddels vaker voor een starterslening als aanvulling, omdat een reguliere hypotheek alleen niet meer genoeg leencapaciteit biedt bij deze tarieven. En bij ouderen die willen doorstromen naar een kleinere woning, weegt een hogere hypotheekrente extra zwaar mee in de afweging of verhuizen financieel nog wel loont. De hele markt reageert dus, niet alleen mensen van wie de rentevaste periode toevallig afloopt.
Wat een aflopende rentevaste periode je écht kost
Een rekenvoorbeeld maakt het concreet. Stel je zat tien jaar vast op 2,4 procent en je hypotheek loopt nu af. Verleng je tegen het huidige tarief van rond de 4,05 procent, dan stijgt je netto maandlast bij annuïtaire aflossing gemiddeld met zo'n 91 euro per maand. Op jaarbasis is dat ruim duizend euro extra, geld dat eerder gewoon op je rekening bleef staan.
Hoe groter je hypotheek, hoe harder dit aankomt. Bij een lening van 350.000 euro loopt het verschil al snel op richting 150 tot 200 euro per maand. Dat is precies het bedrag waarmee veel huishoudens hun boodschappen, energie of spaardoelen dekken, dus de impact is voelbaar in de rest van het budget. Wie toch al moeite heeft om overeind te blijven, merkt dat spaargeld sowieso al krimpt door inflatie, en een hogere hypotheeklast maakt dat gat alleen maar groter.
Zo reken je zelf uit wat je nieuwe lasten worden
Je hoeft niet te gokken. Elke geldverstrekker heeft een online rentemiddelingstool of hypotheekcalculator waarmee je met je resterende looptijd en nieuwe rente je exacte maandbedrag kunt narekenen. Let daarbij op drie dingen. Ten eerste het verschil tussen een variabele rente, korte vaste periodes zoals één tot vijf jaar, en tien jaar vast: de eerste twee stijgen naar verwachting nog licht, terwijl de lange rente eerder stabiliseert. Ten tweede je eigen NHG-status, want die grens is dit jaar verhoogd naar 470.000 euro en dat kan invloed hebben op je tarief. Ten derde de aanbiedersvergelijking zelf, want het verschil tussen de goedkoopste en duurste aanbieder voor dezelfde looptijd kan honderden euro's per jaar schelen.
Twijfel je nog over de basis van renteopties en aflossingsvormen, lees dan eerst onze gids over het kiezen van een geschikte hypotheek voordat je met een adviseur om tafel gaat.
Wat je nu al kunt doen om de klap te verzachten
Wacht niet tot de laatste maand voordat je rentevaste periode afloopt. Geldverstrekkers laten je meestal al zes tot twaalf maanden van tevoren een nieuwe rente vastzetten, en soms geldt daarbij zelfs een rentemiddeling waarbij je oude en nieuwe rente deels worden gemengd. Vraag daar actief naar, want banken vermelden het niet altijd uit zichzelf.
Heb je overwaarde opgebouwd doordat je woning de afgelopen jaren in waarde is gestegen, dan kan oversluiten naar een lagere loan-to-value soms een gunstiger tarief opleveren, ook al ligt de marktrente hoog. Reken ook door of extra aflossen loont: elke euro die je aflost voordat de nieuwe rente ingaat, betaal je straks niet meer tegen 4 procent-plus terug. En kijk breder dan alleen de hypotheek. Iets als overstappen naar een dynamisch energiecontract kan honderden euro's per jaar schelen, geld dat je direct kunt inzetten om de hogere hypotheeklast op te vangen.
Volgens de Consumentenbond blijft de renteontwikkeling voorlopig grillig, en is het verstandig om niet blind te vertrouwen op één voorspelling maar je eigen situatie regelmatig te herberekenen naarmate de einddatum van je rentevaste periode dichterbij komt.
Wachten kost je nu meer dan handelen
De tijd dat je een aflopende rentevaste periode rustig kon laten voor wat het was, ligt achter ons. Met tarieven op het hoogste punt van het jaar loont het om nu al te rekenen, te vergelijken en waar mogelijk vroegtijdig vast te zetten. Een paar uur research kan je op jaarbasis honderden euro's schelen, en dat is geld dat je liever zelf houdt dan cadeau doet aan een hogere maandtermijn.